Çevik yöntemlerde
rollerin farklı olduğunu ve bu rollere uygun profillerin de farklı olduğunu
daha önce belirtmiştik (İlgili Makaleler: Çevik Yöntemlerde Roller, Çevik Yöntemlerdeki Rollere Uygun Profiller ). Geliştirme takımı üyesinin temel
seviyede çevik yöntemleri bilmesi gerektiğini, uyumlu, kendi kendine organize
olabilen, sorumluluk sahibi, takım oyuncusu, pro-aktif ve yeterli uzmanlığı
taşıdığını belirtmiştik. Bu özelliklerde olan bir ekibin iyi bir takım olması
için başka nelere dikkat etmek lazım? İdeal bir geliştirme takımı nasıl olmalı?
İdeal takımı oluşturabilmek için mükemmel kişilere mi ihtiyaç var? En iyi
teknik uzmanları bir araya getirirsek ideal bir takım kurmuş olur muyuz? Bu
takım üretken olur mu? Bu yazıda bu soruların yanıtı arayacağız.
 |
| Şekil-1 |
Çevik dünyada
herkesin sadece tek bir konuda uzman olması ve sadece kendi işini yapması
beklenmiyor. Bilakis takım olarak ilerleme ve birlikte iş yapabilme ön planda.
Bu da takım üyelerinin kendi uzmanlık alanları dışında diğer konularda da bilgi
birikimlerini artırmaları ve katkı yapabilmeleri ihtiyacını doğuruyor. Böylece
bu yazının da başlığında yer alan “T-biçimli” kavramı ortaya çıkıyor. Bu kavram
son dönemde yurt dışında özellikle çevik yaklaşımları kullananlar arasında daha
çok popüler olmakta. T-biçimli kişi kısaca bir konuda derinlemesine uzmanlığı
varken başka konularda da bilgisi/yetkinliği olan kişi olarak karşımıza
çıkıyor. Şekil-1’de en basit haliyle, yazılım geliştirme alanında derin bilgi birikimi
olan bir kişinin analiz ve test süreçleri hakkında da temel seviyede bilgi
sahibi olması gösteriliyor.
 |
| Şekil-2 |
 |
| Şekil-3 |
Herkesin her alanda uzmanlık seviyesi değişkenlik gösterebilir, örneğin yazılım geliştirmede uzman kişi test konusuna daha aşina olabilir, Şekil-2’de gösterildiği gibi. Şekil-3’de ise yazılım geliştirme alanında uzman bir kişinin yine kendi uzmanlık alanındaki alt alanlardaki durumunu gösteriliyor. Buna göre Java tecrübesi olan bir kişinin diğer konularda da belli bir bilgi seviyesinde olduğu anlaşılıyor. T-biçimi içinde iş alanı bilgisinin de eklenmiş olması çok önemli, bu boyuta ilişkin örnek Şekil-4’te yer alıyor. Teknik ve iş bilgisi boyutlarının birleşmesi geniş bir yetkinlik yelpazesi ortaya çıkarıyor. Buna ait örnek, bir yazılım uzmanı özelinde Şekil-5’teki gibi gösterilebilir.
 |
| Şekil-4 |
 |
| Şekil-5 |
Kişilerin
yetkinliklerini bir araya getirince, takımların uzmanlık alanları ortaya çıkar.
Takımlar da tıpkı bireyler gibi belli konularda daha derinlemesine bilgi sahibi
iken, bazı konularda daha yüzeysel bilgi sahibi olabilirler. Bu haliyle,
takımın yetkinlikleri de T harfine benzediği için T-biçimli Takım (T-Takım)
kavramı ortaya çıkıyor. T-Takım’da herkes aynı uzmanlık alanlarından olmaz,
birbirini tamamlayan ve destekleyen alanlardan kişilerin bir araya gelmesi
önemlidir. Örneğin sadece yazılım geliştirme uzmanlarından T-Takım kurulmaz. Muhasebe
konusunda bir ürün üzerinde çalışacak ekibin yetkinlik gösterimi Şekil-6’da yer
alıyor.
 |
| Şekil-6: T-Takım |
Peki T-Takımın
faydaları nedir?
- En başta kişi bağımlılığını azaltır. Takımda bir kişinin yokluğunda işler durmaz. Bir çok projede başarısızlık nedenlerinden birisi kişiye bağımlı olunmasıdır. Bu kişinin herhangi bir nedenle işini beklendiği gibi yapamaması projeyi de haliyle sekteye uğratır. T-Takımlarda bu gibi durumlar daha zor yaşanır.
- Takım üyelerinin birbirlerini daha iyi anlamalarını ve daha etkin işbirliği yapmalarını sağlar. Eğer sadece kendi uzmanlık alanınızda bilginiz varsa ve diğer konularla ilgilenmiyorsanız, takım arkadaşlarınızın yaptığı işleri iyi anlamadığınız için hem onları küçümseyecek hem de yeterince işbirliği yapmayacaksınız. Eğer yüzeysel de olsa bilginiz varsa empati yapma ve anlama imkanınız olacak. Bu sayede daha etkili iş birliği fırsatınız olacaktır.
- T-Takım müşteriden aldığı bir talebi uçtan uca geliştirip yine müşteriye sunulabilir. Hem müşteriyi anlar, hem de gelen talebi bunu gerekli yazılım geliştirme adımlarını tamamlayıp test edilmiş bir ürün olarak yine müşteriye sunar. Başka kişi ve takımlara bağımlılığı ya yoktur ya da çok azdır.
T-Takım, çevik çalışan büyük ve kurumsal yerlerde (İlgili Makale: Büyük Ekipler Çevik Yöntemleri Uygulayabilir mi?) de kullanılabilir. Proje ne kadar büyük olursa olsun, çekirdeğini takımlar oluşturur. Bu takımların T-Takım olması, hem takımların birbirlerine bağımlılığını azaltır, hem de farklı lokasyonlarda çalışabilme imkanını verir.
Günümüzde
başarının anlamı (İlgili Makale: Başarıya Farklı Bir Bakış) yeniden keşfediliyor. Bu çerçevede birlikte başarma ve takım
olma konularının önemi giderek daha iyi anlaşılıyor. Takımlar kurulurken farklı
kabiliyetleri olan ve birbirini tamamlayan yetkinliklere sahip kişileri bir
araya getirme ve T-Takım oluşturmanın önümüzdeki günlerde daha çok
konuşulacağını düşünüyorum.
